Noorwegen schaalt waterstofproductie en -infrastructuur op: zes grote fabrieken in voorbereiding

Noorwegen begint waterstofproductie en tankinfrastructuur structureel aan elkaar te koppelen. Het meest zichtbare voorbeeld staat in Hellesylt, aan de Geirangerfjord. Daar opende premier Jonas Gahr Støre in september 2024 de Hellesylt Hydrogen Hub van Norwegian Hydrogen, een productie-installatie die volgens de exploitant tot circa 500 ton groene waterstof per jaar moet leveren. Naast de fabriek staat het eerste waterstoftankstation van Vireon, een Noorse dochter van Norwegian Hydrogen, gericht op zwaar wegtransport. Daarmee is Hellesylt een van de eerste plekken in Noorwegen waar lokale productie en publieke tankinfrastructuur direct aan elkaar gekoppeld zijn.

Vergelijkbare initiatieven

Soortgelijke combinaties van productie en levering komen ook elders van de grond. In Trondheim heeft supermarktdistributeur ASKO een eigen waterstofinfrastructuur opgebouwd voor de vrachtwagenvloot. In het noordelijke Berlevåg werken de gemeente en Varanger KraftHydrogen aan een productie- en distributieproject. De aanpak is steeds dezelfde: een lokale productiebron als ankerpunt en daaromheen afnemers in transport, industrie of maritieme sector.

Zes definitieve investeringsbeslissingen

Het afgelopen jaar zijn definitieve investeringsbeslissingen genomen voor zes Noorse waterstofproductielocaties. Daarbij gaat het onder meer om GreenH (Slagentangen, Kristiansund en Bodø), Hydrogen Solutions (Egersund en Florø) en Norwegian Hydrogen (Rjukan). In Kristiansand bouwen Greenstat en Française de l'Energie samen aan een productielocatie, en Å Energi werkt in Kongsberg aan een vergelijkbaar project. Voor de maritieme sector — een belangrijke afnemer in vrijwel al deze plannen — kregen GreenH (Sola, Rogaland) en Gen2 Energy (Mosjøen, Nordland) in mei 2026 daarbovenop een toekenning uit de derde auction van de European Hydrogen Bank: in totaal circa 124 miljoen euro, gelijk verdeeld over beide projecten. Operationele start is voorzien voor 2031. Eerder ontvingen GreenH (Hammerfest), Gen2 Energy (Mosjøen) en Norwegian Hydrogen (Rjukan) al toekenningen uit het EU Innovation Fund.

Rol van EU en Enova

De Noorse opschaling steunt op een combinatie van Europese en Noorse instrumenten. De Europese Unie financiert via het Innovation Fund en de Hydrogen Bank, het Noorse agentschap Enova ondersteunt aanvragen en geeft aanvullende steun aan productie- en tankprojecten. Dit dubbele subsidiekader is een belangrijke reden dat zoveel projecten nu tegelijk tot een definitieve investeringsbeslissing komen.

Visie van Vireon

In een LinkedIn-bericht stelt Vireon dat de logische volgende stap is om bij elke grote productielocatie ook tankinfrastructuur aan te leggen, zodat naast de maritieme sector ook zwaar wegtransport, bouwmachines en industriële toepassingen kunnen worden bediend. Volgens het bedrijf versterken meerdere afnemers het gebruik, verbeteren ze de projecteconomie en versnellen ze de CO2-reductie in verschillende sectoren. Dit is nadrukkelijk de visie van een tankstationexploitant; Noorse beleidsmakers en subsidieregelingen richten zich op dit moment primair op maritiem gebruik.

Wat dit betekent

Voor het bredere Europese waterstoflandschap is de Noorse beweging interessant omdat productie, distributie en eindgebruik zich daar in hetzelfde tempo lijken te ontwikkelen. Voor waterstofrijders en transporteurs elders in Europa is het vooral een voorbeeld van wat een gecoördineerde aanpak — productie aan de bron, tankinfrastructuur in de buurt, een duidelijke startafnemer — kan opleveren.

Bronnen:

- LinkedIn-bericht Vireon (oorspronkelijke post)

- Norwegian Hydrogen: opening Hellesylt Hydrogen Hub (sept 2024)

- Regjeringen.no: speech premier Støre Hellesylt

- Vireon.com: eerste tankstation Hellesylt

- Enova / Norsk Hydrogenforum: EU Innovation Fund toekenningen Noorwegen

- Gen2 Energy en GreenH: persberichten EU Hydrogen Bank auction (mei 2026)