Twente omzeilt Den Haag en haalt waterstof rechtstreeks uit Duitsland

Terwijl de landelijke uitrol van een Nederlands waterstofnetwerk vertraging oploopt, kiest de regio Twente voor een pragmatische omweg: een rechtstreekse aansluiting op het Duitse waterstofnet. Dat kan Twentse industriebedrijven al vóór 2030 van groene waterstof voorzien — zo'n tien jaar eerder dan wanneer de regio op het Nederlandse netwerk had moeten wachten.

Van vergadering naar daad

De provincie Overijssel liep al anderhalf jaar aan tegen onduidelijkheid vanuit Den Haag over wanneer Twente aangesloten zou worden op het nationale waterstofnetwerk. De plannen voor dat netwerk richten zich namelijk vooral op de grote industrieclusters zoals Rotterdam en Limburg — regio's als Twente dreigen vooralsnog buiten de boot te vallen.

Gedeputeerde Tijs de Bree (energietransitie) besloot het roer om te gooien. Net over de grens bij Nordhorn is het Duitse waterstofnetwerk van netbeheerder Thyssengas al in aanleg. De oplossing: een T-splitsing op die leiding, gekoppeld aan een bestaande gasleiding van Cogas bij Denekamp. Binnen drie maanden lag er een deal.

Cogas heeft inmiddels een contract getekend met Thyssengas voor de aanleg van het aftakpunt. De provincie Overijssel ondersteunt het project met subsidie. Het aftakpunt wordt naar verwachting eind 2027 opgeleverd; de eerste daadwerkelijke waterstoflevering aan Twentse bedrijven is gepland vóór 2030.

Breed consortium, lage kosten

Het project wordt gedragen door een uitgebreid Twents-Duits consortium, bestaande uit de gemeenten Enschede, Almelo, Hengelo en Oldenzaal, de provincie Overijssel, Oost NL, TECHLAND, H2HUB Twente, Twente Board, Energiestrategie Twente (RES Twente), Thyssengas en Cogas.

De kostenvoordelen zijn opvallend. Gedeputeerde De Bree schat dat de aanleg via Duitsland slechts zo'n 3 ton kost, waar de eerder geraamde kosten via het Nederlandse netwerk lagen tussen de 1 en 2 miljoen euro. De reden: er kunnen bestaande leidingen worden ingezet en er is geen jarenlange nationale planprocedure nodig.

Waterstof voor de zware industrie

Waterstof is volgens de betrokken partijen niet voor iedereen de oplossing, maar wél onmisbaar voor bepaalde industriële processen. Voor gewone woningen volstaan warmtepompen en zonnepanelen. Maar voor bedrijven die hoge procestemperaturen nodig hebben — zoals bakkerij Bolletje in Almelo, dat dagelijks 50.000 rollen beschuit bakt op temperaturen boven de 200 graden — is waterstof een van de weinige realistische alternatieven voor aardgas.

Het elektriciteitsnet biedt voor zulke grootverbruikers bovendien simpelweg geen ruimte: de benodigde aansluitcapaciteit is niet beschikbaar. Voor zware industrie met een overbelast stroomnet is waterstof daarmee geen luxe, maar noodzaak.

Veiligheid en kennis voorop

De overstap naar waterstof brengt ook nieuwe vraagstukken met zich mee. Waterstofmoleculen zijn kleiner dan aardgasmoleculen en gedragen zich anders — ze ontsnappen makkelijker bij koppelingen, en de vlam van brandend waterstof is overdag nagenoeg onzichtbaar. Om brandweer, hulpverleners en bedrijven goed voor te bereiden, opent de Twente Safety Campus in Enschede binnenkort HyField: een nieuwe test- en trainingslocatie voor waterstof op Technology Base Twente.

Een blauwdruk voor andere regio's?

Het Twentse model — regionale samenwerking over de grens, bestaande infrastructuur benutten, niet wachten op nationale besluitvorming — kan een blauwdruk worden voor andere Nederlandse regio's die buiten het nationale waterstofplan vallen. De aanpak laat zien dat de energietransitie ook van onderop versneld kan worden.

Bronnen:

• EenVandaag (27-04-2026)
• Provincie Overijssel
• Gemeente Almelo
• Gemeente Oldenzaal
• 1Twente
• Industrielinqs
• Oost NL